Cây Ráy: Thực hư loại cây dân dã có tác dụng trị bệnh – YouMed

Cây Ráy là loài cây quen thuộc đối với nhân dân. Cây có nhiều tính năng điều trị bệnh, đặc biệt là trong Đông y. Bài viết sau sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về đặc điểm, công dụng và cách dùng của dược liệu này.

1. Giới thiệu về cây Ráy

  • Tên thường gọi: Ráy dại, Dã vu, Khoai sáp…
  • Tên khoa học: Alocasia odora (Roxb) C. Koch.
  • Họ khoa học: Ráy (Araceae).

1.1. Đặc điểm sinh trưởng và thu hái

Ráy là một cây mọc hoang ở khắp nơi trong nước ta, thường ưa mọc tại rừng hay nơi ẩm thấp. Cây còn được thấy ở Lào, Campuchia, Hoa Nam Trung Quốc, châu Úc…

Bạn đang xem: Cây Ráy: Thực hư loại cây dân dã có tác dụng trị bệnh – YouMed

Lá và thân được thu hoạch quanh năm. Củ thường được thu hoạch đối với những cây từ 2 – 3 năm trở lên. Người ta thường đào cả củ, đem về rửa sạch đất cát, cắt bỏ rễ con, cạo bỏ vỏ ngoài, phơi khô hay dùng tươi.

Mùa hoa quả tháng 1 – 5.

Cây Ráy: Thực hư loại cây dân dã có tác dụng trị bệnh - YouMed
Ráy là một loài cây mọc hoang ở khắp nơi trên lãnh thổ Việt Nam

1.2. Mô tả toàn cây

Cây Ráy là loại cây thân mềm, cao 0,3 – 1,4m, có cây cao tới 5m. Phần trên thẳng đứng, phần dưới bò. Rễ có hình cầu và mọc ra những củ dài có nhiều đốt ngắn. Các đốt này có vảy màu nâu.

Lá to, hình tim với kích thước dài 10 – 50cm, rộng 8 – 45 cm. Cuống lá dài 15 – 120cm. Cây có các bông mo và xung quanh có các quả mọng hình trứng màu đỏ.

Bông mo mang hoa cái ở phía gốc, hoa đực ở phía trên. Hoa đực có nhị tụ lại thành hình thoi hoặc hình 6 cạnh. Hoa cái có bầu thuôn dài.

Quả mọng hình trứng, màu đỏ, bao quanh mo.

Xem thêm: Thảo Dược Nhân Trần Nam – Khai Tâm Group

1.3. Bộ phận làm thuốc – bào chế

Sử dụng toàn bộ cây Ráy để làm thuốc: thân, rễ, lá và cuống lá. Mỗi bộ phận của cây đều đem lại chức năng chữa bệnh khác nhau.

Đào về, gọt bỏ vỏ, thái mỏng manh, ngâm trong nước sạch 5 – 7 ngày, thay nước thường xuyên rồi phơi khô. Nếu dùng tươi, phải rang với gạo cho đến khi gạo cháy, rồi đổ nước vào, đun sôi đến khi gạo mềm nhừ mới vớt ra.

Trong quá trình chế biến cần lưu ý, trong cây có các chất độc gây ngứa, cần thận trọng.

Sử dụng dược liệu này khi được nấu chín.

Cây Ráy: Thực hư loại cây dân dã có chức năng trị bệnh - YouMed
Cây có quả mọng hình trứng, màu đỏ

1.4. Bảo quản

Cần được bảo quản ở nhiệt độ phòng, tránh tiếp xúc trực tiếp với ánh nắng mặt trời, đậy kín bao bì sau mỗi lần sử dụng.

>> Ngoài cây Ráy, cây Bông gòn cũng là loài cây quen thuộc có chức năng trị bệnh. Đọc thêm: Cây Bông gòn: Không chỉ là loài cây tạo bóng mát.

2. Thành phần hóa học và công dụng

2.1. Thành phần hóa học

Trong cây Ráy có chứa các thành phần sau: nước, calo, protein, chất béo lipid, carbohydrate, chất xơ cùng với một số các loại khoáng chất khác bao gồm canxi, sắt, magie, kali, natri, kẽm và hàm lượng các vitamin B1, B2, vitamin C và vitamin E.

Thân Ráy chứa chất alocasin. Ngoài ra, theo tài liệu Trung Quốc còn có trygochin, isotrygochin, các men beta glucosidase, vitamin A, D2, campestrol, redtinol…

Cây Ráy dễ gây kích ứng là do có oxalate canxi.

Ngoài ra, trong nhiều nghiên cứu khác còn chỉ ra một số thành phần khác như: men polyphenol oxidase, nhiều loại lectin, sterol… khác nhau.

2.2. Tác dụng y học hiện đại

  • Thân, rễ và cuống lá của cây Ráy chứa ít các chất độc lại, thường được làm thực phẩm.
  • Kháng côn trùng.
  • Hiệu quả trị bỏng và vết thương phần mềm.
  • Nhân dân dùng để chữa mụn nhọt, ghẻ, sưng tay chân, giải ngứa lá Han…
  • Tinh thể canxi oxalate gây kích ứng da, viêm khoang miệng và niêm mạc.
  • Củ Ráy có hàm lượng sapotoxin cao nên thường gây ngứa, tê môi, lưỡi và cứng hàm khi dùng trực tiếp.

2.3. Tác dụng y học cổ xưa

Củ Ráy có vị nhạt, cay, tính hàn, có độc nhiều. Ăn vào gây ngứa trong miệng và cổ họng.

Xem thêm: Sáng Tác Việt

Tác dụng: thanh nhiệt, giải độc, trừ đàm, bình suyễn, giảm đau. Thân rễ Ráy chủ đạo chữa bệnh ngoài da như mề đay, ghẻ, trượt ngã bị thương, rắn cắn.

Cây Ráy: Thực hư loại cây dân dã có tác dụng trị bệnh - YouMed
Thân rễ Ráy chủ đạo chữa bệnh ngoài da như mề đay, ghẻ, trượt ngã bị thương…

3. Cách dùng và liều dùng

Tùy thuộc vào mục đích sử dụng và từng bài thuốc mà có thể dùng dược liệu với nhiều cách khác nhau.

Liều dùng: 10 – 15g mỗi ngày. Dùng bôi ngoài không kể liều lượng.

4. Một số bài thuốc kinh nghiệm

4.1. Chữa mụn nhọt

Củ Ráy 80 –100g, Nghệ 60g được rửa sạch, đem nấu nhừ chung với dầu Vừng, ít dầu Thông và sáp ong. Khi hỗn hợp nguội, phết lên giấy xốp rồi đắp lên vị trí bị mụn nhọt.

4.2. Hỗ trợ điều trị bệnh Gout

Củ Ráy (xắt nhỏ phơi khô sấy kim cương) 20g, Chuối hột già (phơi khô) 20g, tất cả sao kim cương sắc uống trong ngày.

Hoặc củ Ráy 20g, Chuối hột khô 20g, lá Lốt khô 20g, sắc tầm thường, uống trong, điều trị viêm đau nhức rất tốt.

Cây Ráy: Thực hư loại cây dân dã có         tính năng trị bệnh - YouMed
Cây Ráy là vị thuốc hỗ trợ điều trị bệnh Gout

4.3. Giải ngứa lá Han

Khi bị trúng độc của lá Han, người bệnh có thể lấy một củ Ráy cắt đôi rồi xát vào nơi bị ngứa.

5. Kiêng kỵ

  • Người hư hàn không dùng.
  • Không sử dụng cho các đối tượng dị ứng hoặc mẫn cảm với các thành phần có trong dược liệu.
  • Không sử dụng cây Ráy khi chưa được nấu chín. Bởi các loại cây này còn sống khi sử dụng có thể gây ngứa cổ họng và miệng.

Cây Ráy là một vị thuốc cổ đại được sử dụng từ rất lâu trong dân gian. Nhờ có nhiều tác dụng quý mà dược liệu này được dùng nhiều trong các bài thuốc chữa bệnh cũng như cuộc sống hằng ngày. Tuy nhiên, để có thể phát huy hết công dụng của vị thuốc đối với sức khỏe, bạn nên tham khảo ý kiến bác sĩ để kiểm soát rủi ro và những tác dụng không mong muốn.

Trang tin y tế YouMed chỉ sử dụng các nguồn tham khảo có độ uy tín cao, các tổ chức y dược, học thuật chính thống, tài liệu từ các cơ quan chính phủ để trợ giúp các thông tin trong bài viết của chúng tôi. Tìm hiểu về Quy trình biên tập để hiểu rõ hơn cách chúng tôi đảm bảo nội dung luôn chính xác, minh bạch và tin cậy.

  • Đỗ Tất Lợi (2006). Những cây thuốc và vị thuốc VIệt Nam. Nhà xuất bản Y học.
  • Đỗ Huy Bích, Đặng Quang Chung, Bùi Xuân Chương, Nguyễn Thượng Dong, Đỗ Trung Đàm, Phạm Văn Hiền, Vũ Ngọc Lộ, Phạm Duy Mai, Phạm Kim Mãn, Đoàn Thị Nhu, Nguyễn Tập, Trần Toàn. Cây thuốc và động vật làm thuốc ở Việt Nam. Nhà xuất phiên bản Khoa học và Kỹ thuật Hà Nội.

Nguồn: https://blogcaythuoc.com
Danh mục: Sức khỏe

Thông báo chính thức: Nội dung trên trang web chỉ mang tính chất tham khảo.

Chúng tôi chỉ support cho những khách hàng mua sản phẩm chính chủ.! Xin cám ơn!